Kutsal Manzume

 

Dante tüm günahların bağışlandığı 1300 yılında gönlünün gördüğü bir düşe dalar. Vergilius’un önderliğinde öteki dünyanın yolunu tutar. Cehennem yolculuğunun ardından Araf’a ve güzel Beatrice eşliğinde Cennet’e ulaşır.”Dolce stil nouvo”(yeni tatlı uslüp) akımına katılan şair yaşamının tek arzusu Beatrice Portinari’nin ölümünden etkilenerek tensellik dışı bir aşkı kutsal bir yolculukla yeni yaşamına(Vita Nuovo) merkez edinmiştir.

İlahi Komedya, cehennemin çemberlerinden cennetin bahçesine uzanan bir yolculuğu anlatır.

Dev bir huni biçimindeki Cehennem Lucifer’in düşmesiyle oluşmuş dipsiz bir kuyudur. Çemberin en dışında Kudüs yer alır, en içte ise tanrısal ışıktan en uzaktaki Dünya’nın merkezi bulunur.

Günah ormanında kaybolan Dante’nin yardımına rehber Vergilius koşar. Şaire cehennem katlarına inmesi için yardımcı olur. Bu dipsiz kuyunun en başında korkaklar vardır, vaftiz olmayan çocuklar, lüks içinde yaşayanlar, açgözlüler, cimriler, sapkınlar, katiller, intihar edenler, kâfirler, oğlancılar, tefeciler, kadın avcıları, dini sömürenler, hırsızlar cehennemin diğer konuklarıdır.

Cehennemin dibine doğru ana babasına ihanet edenler, vatan hainleri, Tanrı’nın otoritesine karşı çıkanlara rastlar, Dante. Lucifer orada Brutus, Cassius ve Yahuda’yı parçalamaktadır.

Şair arafa ulaştığında toprakların sık sık yer değiştirdiğini görür. Karşısına ağır taş bloklar taşıyan kibirliler çıkar. Açgözlülerin göz kapakları dikilmiştir, öfkeliler kesif dumanların içinde soluk almaya çabalarlar. Miskinler, savurganlar, oburların ardından lüks düşkünlerini görür. Şiddetli alevler hepsini yalamaktadır. Rehber Vergilius burada ortalıktan kaybolur.

Arafın doruğunda Dante’yi Beatrice karşılar. Onu bu yolculuğun amacına taşır. Şair öteki dünyada gezinirken görevini keşfeder. İnsanlığa kilise ve imparatorluğun birliğini anımsatacaktır.

Cennetin ilk üç katında dilekleri yerine gelmeyenlerin, şanlı iyilik yapanların ve aşkın tutkusunu yaşayanların ruhları bulunur. Daha üst katmanlarda bilgeler, din için savaşanlar, derin düşüncelere dalanlar vardır. Sekizinci ve dokuzuncu katta parlak ruhlar ve melek kalpliler yer alır. Dante burada inanç, umut ve merhamet konusunda sınanır. Şair en üst kata ulaştığında yüce ruhlara kavuşur. İnsanlığın atası Âdem, yol göstericisi Musa ve diğer peygamberler. Hepsinin üstünde gönül verdiği Beatrice yerini almıştır.

İlahi Komedya’da hem gökyüzü hem de yeryüzü birlikte işlenir. Dante’nin birleşimi sevgi, kültür ve politika eksenlidir. İnsan kendi yazgısı hakkındaki görüşünü sürekli artırmalı, dünyaya ait tutkulardan arınmalıdır. Avrupa insanı da yüce âlemlerin özleminden sıyrılarak yaşadığı dünyaya razı olmalı, onu dönüştürecek ve geliştirecek araçlara sahip olarak yeni bir birlik kurmalıdır.

Dante bilim ve erdem üzerine kurulu, yasaklardan arınmış modern bir kültür çabasına girişir. Eserlerini devrimci bir yaklaşımla Latince değil halk dili sayılan Toscana diliyle kaleme alır.

Floransa’da yaşanan iç savaşın kurbanı ve etkin bir aktörü olmuştur. Feodaliteyi savunan ve İtalyan siteleri arasındaki federatif birlik savunucuları arasında geçen mücadelede yer alır.  Ona göre tanrısal gücün yerini artık imparatorluk kurumu almıştı.